6% of 21% btw op schilderwerken? Zo zit het

Kort antwoord: 6% of 21%?

In het kort: voor een privéwoning die ouder is dan 10 jaar betaal je in de regel 6% btw op de arbeid van je schilder en op de verf en materialen die hij zelf levert en factureert. Gaat het om nieuwbouw of een woning jonger dan 10 jaar, dan is het tarief 21%. Datzelfde 21% geldt ook voor de verf die je zelf koopt in de doe-het-zelfzaak en niet via de aannemer laat lopen.

Het verlaagde tarief is geen automatisme: het is een fiscale gunstmaatregel voor de renovatie en het onderhoud van bestaande woningen, gekoppeld aan duidelijke voorwaarden. De woning moet hoofdzakelijk als privéwoning gebruikt worden, het werk moet door een geregistreerde aannemer gefactureerd worden, en je bevestigt via een attest of een verklaring op de factuur dat aan de voorwaarden is voldaan. De schilder is degene die het juiste tarief moet toepassen, maar jij ondertekent mee dat de gegevens kloppen.

In de rest van dit artikel pluizen we elk van die elementen uit. We bekijken eerst waarom het verschil tussen 6% en 21% zo zwaar weegt, daarna de voorwaarden, welke concrete schilderwerken in aanmerking komen, wat erbuiten valt — vooral verf en materiaal dat je zelf koopt — en we sluiten af met een voorbeeldfactuur en een checklist om je eigen factuur te controleren.

Het verschil tussen 6% en 21%

De Belgische btw kent voor werken aan woningen geen vast tarief. Het hangt af van de leeftijd en het gebruik van de woning, en van wie de verf en het materiaal levert. Concreet draait het om twee scenario's.

• 6% btw geldt in de regel voor een privéwoning ouder dan 10 jaar. Dat verlaagde tarief slaat zowel op de arbeid van je schilder als op de verf en materialen die hij zelf levert en factureert, zoals de muurverf, de grondlaag, de plamuur en de schuur- en afplakmaterialen die hij aankoopt en verwerkt.
• 21% btw geldt voor nieuwbouw of een woning jonger dan 10 jaar, en voor verf die je zelf koopt in plaats van die via de aannemer te laten lopen. Ook de zuivere levering van verf of materiaal, zonder dat de schilder ze verwerkt, valt onder 21%.

Waarom bestaat dat onderscheid? Het verlaagde tarief is bedoeld om het onderhoud en de renovatie van het bestaande woningbestand te stimuleren. Een woning die al meer dan tien jaar in gebruik is, mag je laten schilderen, herstellen of opnieuw afwerken aan het gunstige tarief. Een gloednieuwe woning of een woning die nog geen tien jaar oud is, wordt fiscaal anders behandeld: daar geldt het standaardtarief van 21%.

Het peilpunt is steeds de eerste ingebruikname van de woning, niet het moment waarop jij ze gekocht of geërfd hebt. Een woning uit 1995 die jij vorig jaar kocht, is voor de btw gewoon een woning van meer dan tien jaar oud. Twijfel je over de exacte leeftijd, dan kun je terugvallen op stedenbouwkundige documenten of de kadastrale gegevens, maar voor een sluitend antwoord in een grensgeval raadpleeg je best de FOD Financiën.

De voorwaarden voor 6% btw

Om het verlaagde tarief van 6% te mogen toepassen op schilderwerken, moeten een aantal voorwaarden samen vervuld zijn. Ze klinken technisch, maar in de praktijk komt het op drie zaken neer.

• De woning is ouder dan 10 jaar en wordt hoofdzakelijk privé gebruikt. De woning moet ten minste tien jaar geleden voor het eerst in gebruik genomen zijn en op het moment van de werken hoofdzakelijk als privéwoning dienen. Wordt een deel beroepsmatig gebruikt (bijvoorbeeld een praktijkruimte, een winkel of een kantoor aan huis), dan geldt het verlaagde tarief in principe enkel op het privégedeelte; voor het beroepsgedeelte gelden andere regels.
• De factuur komt van een geregistreerde aannemer. Het werk moet uitgevoerd en gefactureerd worden door een professionele, btw-plichtige schilder. Een cashbetaling zonder factuur sluit het verlaagde tarief uit — en kost je bovendien je garantie en alle juridische bescherming.
• Er is een attest of verklaring. Je bevestigt dat de woning aan de voorwaarden voldoet. Vroeger gebeurde dat met een apart ondertekend attest; na een administratieve vereenvoudiging volstaat in veel gevallen een duidelijke vermelding op de factuur, waar jij niet binnen een bepaalde termijn tegen protesteert. Welke vorm je schilder gebruikt, vraag je hem het best gewoon vooraf.

Belangrijk om te begrijpen: het is de aannemer die het tarief toepast en de verantwoordelijkheid draagt voor de correcte toepassing ervan. Maar de verklaring die jij ondertekent of niet betwist, is wel jouw bevestiging dat de feiten kloppen. Geef je bewust verkeerde informatie (bijvoorbeeld over de leeftijd of het gebruik van de woning), dan kan dat later problemen opleveren. Wees dus eerlijk over je situatie en laat in een grensgeval — een gemengd gebruikte woning, een recente verbouwing, een onduidelijke ingebruiknamedatum — uitsluitsel geven door de FOD Financiën.

Welke schilderwerken vallen onder 6%?

Het verlaagde tarief is bedoeld voor werken aan de woning zelf: het herstellen, onderhouden en opnieuw afwerken van muren, plafonds, houtwerk en gevels in een bestaande privéwoning. Voor de courante schilderwerken betekent dat in de praktijk dat de volgende klussen meestal in aanmerking komen, op voorwaarde dat de schilder ze uitvoert en factureert, verf en materiaal inbegrepen.

• Binnenmuren en plafonds schilderen. Het schilderen van muren en plafonds, inclusief de voorbereiding zoals plamuren, schuren, gronden en het wegwerken van kleine oneffenheden of vochtplekken.
• Houtwerk en schrijnwerk schilderen. Het schilderen of lakken van deuren, ramen, kozijnen, plinten en trappen, met het bijhorende ontvetten, schuren en gronden.
• Gevel- en buitenschilderwerk. Het schilderen van de gevel, de buitenkozijnen, dakranden, regenpijpen en ander buitenschrijnwerk, met de nodige voorbereiding en herstellingen.
• Behang plaatsen en muurafwerkingen. Het aanbrengen van behang of andere decoratieve wandafwerkingen door de vakman, inclusief het voorbereiden en effen maken van de ondergrond.

De rode draad is telkens dat het gaat om werken aan de woning, uitgevoerd én geleverd door de aannemer. Schildert je vakman je woonkamer met verf die hij zelf heeft aangekocht, dan vallen zowel zijn werkuren als de verf onder het verlaagde tarief, samen op één factuur. Datzelfde geldt voor de grondlaag, de plamuur, het schuurpapier en de afplaktape die hij meebrengt en verbruikt. Dat is meteen het grote voordeel van de verf via de vakman te laten lopen: ze deelt mee in het lage tarief.

Wil je een idee van wat zulke werken kosten vóór je naar het btw-aspect kijkt, lees dan eerst onze gids over wat een huis schilderen kost. Plan je specifiek je gevel te laten schilderen, dan vind je daar de richtprijzen en aandachtspunten waar het btw-tarief netjes bovenop komt.

Wat valt er niet onder het verlaagde tarief?

Niet elke euro die met schilderen te maken heeft, geniet van de 6%. De belangrijkste uitzondering is logisch maar wordt vaak over het hoofd gezien: de verf en het materiaal dat je zelf koopt.

• Zelf gekochte verf en materiaal. Haal je zelf verf, grondlaag, plamuur, rollers, kwasten of afplaktape in de doe-het-zelfzaak, dan betaal je daarop gewoon 21% btw. Die verf en dat materiaal lopen immers niet via de aannemer en delen dus niet in het verlaagde tarief, ook al laat je het achteraf door je schilder verwerken. Het verlaagde tarief geldt dan enkel op de arbeid van de schilder, niet op de spullen die je zelf meebracht.
• Nieuwbouw en woningen jonger dan 10 jaar. Hier geldt het standaardtarief van 21% op het volledige schilderwerk, arbeid en materiaal samen.
• Werken met een overwegend beroepsmatig karakter. Voor het deel van een pand dat beroepsmatig gebruikt wordt, of voor zuiver professionele en commerciële ruimtes, gelden andere regels dan voor de privéwoning.

Het verschil zit dus niet alleen in de leeftijd van je woning, maar ook in wie de verf levert. Wie denkt te besparen door zelf de muurverf te kopen, betaalt er 21% op en mist het voordeel van het verlaagde tarief op dat onderdeel. Vaak is het fiscaal interessanter om de verf door de schilder te laten leveren, zodat alles aan 6% kan in een woning ouder dan tien jaar. Of dat in jouw geval echt voordeliger uitvalt, hangt af van de marge die de vakman op de verf rekent — een schilder koopt zijn verf vaak goedkoper in bij de groothandel dan jij in de winkel, maar rekent er een marge op. Vergelijk dus gerust beide pistes in de offerte: zelf verf leveren aan 21% versus alles via de schilder aan 6%.

Voorbeeldfactuur: 6% versus 21%

Niets maakt het verschil zo tastbaar als een uitgewerkt voorbeeld. Stel: je laat in een woning ouder dan tien jaar de muren en plafonds van de leefruimte en het houtwerk opnieuw schilderen. De schilder levert de verf zelf. We zetten dezelfde werken naast elkaar aan 6% (privéwoning ouder dan 10 jaar) en aan 21% (nieuwbouw of woning jonger dan 10 jaar). De bedragen zijn louter indicatief en dienen enkel om het mechanisme te tonen.

Voor exact hetzelfde werk loopt het verschil hier op tot €300: €2.120 aan 6% tegenover €2.420 aan 21%. Hoe groter de klus, hoe forser dat verschil. Bij het volledig herschilderen van een ruime woning of een uitgebreid buitenschilderwerk van pakweg €8.000 exclusief btw spreken we al snel over meer dan duizend euro die het verlaagde tarief je bespaart. Net daarom loont het om vóór de werken zwart op wit te krijgen welk tarief van toepassing is.

Let in het voorbeeld ook op het belang van de verf via de schilder te laten lopen. Had je die muurverf en lak zelf gekocht, dan was er over dat materiaal sowieso 21% aangerekend, ongeacht de leeftijd van je woning. Door alles op één aannemersfactuur te zetten, deelt de verf mee in het lage tarief van 6%. Op €400 verf is dat alleen al een verschil van €60 btw.

Zo controleer je je factuur

Voor je tekent of betaalt, loop je je offerte en je factuur het best even na. Met deze checklist haal je de meeste fouten en onduidelijkheden er meteen uit.

• Staat het juiste btw-tarief vermeld? Voor een privéwoning ouder dan tien jaar verwacht je 6% op arbeid en op de door de schilder geleverde verf en materialen. Zie je 21% waar 6% had gemogen, kaart dat dan aan vóór je betaalt.
• Zijn arbeid en materiaal opgesplitst? Een nette factuur toont de werkuren en de verf/materialen apart. Zo zie je waarvoor je betaalt en of het tarief op elke lijn klopt.
• Is de aannemer geregistreerd en btw-plichtig? Op de factuur horen een ondernemingsnummer en btw-nummer te staan. Geen factuur of geen btw-nummer betekent geen verlaagd tarief en geen garantie.
• Klopt de verklaring over je woning? Controleer dat de vermelding of het attest rond de leeftijd en het privégebruik van je woning correct is. Jij bevestigt mee dat die gegevens kloppen.
• Is de verf die jij zelf kocht apart behandeld? Verf en materiaal dat je zelf aankocht, valt aan 21% en hoort niet aan 6% op de aannemersfactuur te belanden. Alleen de arbeid van de schilder geniet dan van het lage tarief.
• Klopt de omschrijving van het werk? Een duidelijke omschrijving van de geschilderde ruimtes, het aantal lagen en de gebruikte verf maakt de factuur controleerbaar en dient als basis bij een latere garantiediscussie.

Twijfel je na deze controle nog over het toegepaste tarief — bijvoorbeeld bij een gemengd gebruikte woning, een recente verbouwing of een onduidelijke ingebruiknamedatum — vraag dan eerst uitleg aan je schilder. Geraak je er samen niet uit, dan is de FOD Financiën de officiële bron voor een sluitend antwoord over jouw concrete dossier. Reken niet op een definitief oordeel op basis van een algemeen artikel: fiscale situaties verschillen, en alleen de bevoegde administratie kan je met zekerheid zeggen welk tarief op jouw woning van toepassing is.

Ben je klaar om de werken te laten uitvoeren? Vergelijk dan schilders in jouw buurt op beoordelingen en specialisaties, of bekijk meteen het aanbod in Gent, Antwerpen of Hasselt. Vraag bij elke offerte uitdrukkelijk om het juiste btw-tarief, netjes opgesplitst per lijn.

Veelgestelde vragen