6% of 21% btw bij renovatie? Zo zit het in Vlaanderen
Het verlaagde btw-tarief van 6% kan een renovatie honderden euro's goedkoper maken — maar alleen onder de juiste voorwaarden. Wanneer 6%, wanneer 21%, en wat staat er op je factuur?
Bij een renovatie in Vlaanderen betaal je op de factuur van je aannemer ofwel 6% ofwel 21% btw. Dat verschil van 15 procentpunt loopt bij grotere werken snel op tot honderden of zelfs duizenden euro's. Wanneer mag je rekenen op het verlaagde tarief, en wanneer blijft het op 21%?
In deze gids leggen we uit voor welke woningen 6% geldt, waarom het verschil tussen arbeid en zelf gekocht materiaal zo belangrijk is, welke werken altijd op 21% blijven, en hoe het attest werkt dat je als klant ondertekent. Btw-regels worden af en toe bijgesteld en grensgevallen worden door de FOD Financiën bepaald — controleer de actuele regeling daarom altijd op financien.belgium.be of laat het door je aannemer nakijken vóór de werken starten.
Kort antwoord: 6% of 21%?
De vuistregel is eenvoudig: 6% btw geldt op renovatiewerken aan een privéwoning die ouder is dan 10 jaar (gerekend vanaf de eerste ingebruikname), uitgevoerd én gefactureerd door een aannemer. 21% btw geldt voor nieuwbouw of een woning jonger dan 10 jaar, en voor materiaal dat je zelf koopt in de doe-het-zelfzaak.
Het verlaagde tarief is dus geen automatisme: het hangt af van de leeftijd van de woning, van het gebruik (hoofdzakelijk privé) en van wie het materiaal levert. Je aannemer past het tarief toe op zijn factuur en is daar mee verantwoordelijk voor — jij bevestigt met een verklaring dat aan de voorwaarden is voldaan.
Onthoud dit
De voorwaarden voor 6% btw
Om het verlaagde tarief van 6% op je renovatiefactuur te krijgen, moet je gelijktijdig aan een aantal voorwaarden voldoen. De belangrijkste zijn:
- De woning is oud genoeg. De eerste ingebruikname moet meer dan 10 jaar geleden zijn. Het gaat dus niet om de aankoopdatum, maar om hoelang de woning al bewoond of in gebruik is.
- Het is een privéwoning. De woning wordt na de werken hoofdzakelijk als privéwoning gebruikt. Bij gemengd gebruik (deels beroep) kan een deel buiten het verlaagde tarief vallen.
- Werken aan de woning zelf. Het moet gaan om de omvorming, renovatie, verbetering of het onderhoud van de woning — niet om losstaande werken (zie verder).
- Uitvoering en facturatie door een aannemer. De werken worden door een geregistreerde aannemer uitgevoerd en rechtstreeks aan de eindgebruiker (bewoner) of de eigenaar gefactureerd.
- Een ondertekende verklaring. Je bevestigt op een attest dat aan de voorwaarden is voldaan. Op basis daarvan past de aannemer 6% toe.
Eerst checken, dan tekenen
Arbeid versus materiaal: het cruciale verschil
Dit is het punt waarop de meeste mensen verrast worden. Het verlaagde tarief van 6% geldt niet alleen op de arbeid van je aannemer, maar ook op het materiaal dat hij zélf levert en op zijn factuur zet. Verf, tegels, leidingen, een wastafel of kabels die de aannemer aankoopt en plaatst, vallen mee onder de 6% — op voorwaarde dat alles in één aannemingsfactuur staat.
Koop je daarentegen het materiaal zelf in de bouwmarkt of online, dan betaal je daarop het normale tarief van 21%. De doe-het-zelfzaak rekent immers gewoon 21% aan; het verlaagde renovatietarief bestaat enkel binnen een aannemingscontract waarbij de aannemer levert én plaatst.
De praktische gevolgtrekking: bij materiaalintensieve werken (denk aan een volledige badkamer, een nieuwe elektrische installatie of buitenschilderwerk met veel verf) is het vaak voordeliger om je aannemer ook het materiaal te laten leveren. Je betaalt dan 6% in plaats van 21% op dat materiaal. Vergelijk het wel: soms koop je materiaal elders veel goedkoper in, waardoor het btw-voordeel wegvalt. Vraag je aannemer daarom een offerte met en zonder materiaallevering.
Hoe dit per vakgebied uitpakt, lees je in onze specifieke gidsen over btw op elektriciteitswerken en btw op schilderwerken.
Werken die altijd op 21% blijven
Niet elk werk aan of rond je woning komt in aanmerking voor het verlaagde tarief. Een aantal werken valt altijd onder 21%, ook al is je woning ouder dan 10 jaar. Het gaat doorgaans om werken die niet als renovatie van de woning zelf worden beschouwd. Enkele typische voorbeelden:
- Zuivere tuinaanleg en beplanting die losstaat van de woning.
- Aanleg van een zwembad, sauna of soortgelijke installaties.
- Een oprit of terras dat losstaat van het woongebouw zelf.
- Reiniging van de woning (in tegenstelling tot eigenlijk onderhoud of herstel).
De grens tussen "werk aan de woning" en "losstaand werk" is niet altijd zwart-wit. Een terras dat tegen de woning is gebouwd en er bouwkundig deel van uitmaakt, kan anders behandeld worden dan een vrijliggend tuinpad. Dit zijn typische grensgevallen.
Grensgevallen: laat het bepalen
Rekenvoorbeeld: 6% versus 21%
Hoeveel scheelt dat tarief nu concreet? Stel: je laat schilder- of renovatiewerken uitvoeren met een werkbedrag (arbeid plus door de aannemer geleverd materiaal) van €5.000 exclusief btw. Het verschil tussen beide tarieven zie je hieronder.
| Onderdeel | Gemiddelde kosten | Toelichting |
|---|---|---|
| Werkbedrag (excl. btw) | € 5.000 | Arbeid plus het materiaal dat de aannemer levert en factureert. |
| Btw aan 6% | € 300 | Totaalfactuur: € 5.300 inclusief btw. |
| Btw aan 21% | € 1.050 | Totaalfactuur: € 6.050 inclusief btw. |
| Verschil | € 750 | Wat je extra betaalt als het werk op 21% in plaats van 6% valt. |
Op €5.000 werk scheelt het juiste tarief dus €750. Bij een grote renovatie van tienduizenden euro's loopt dat verschil op tot enkele duizenden euro's. Het loont dus de moeite om vóór de werken zeker te zijn dat je terecht 6% mag aanrekenen — en om je aannemer ook het materiaal te laten leveren, zodat ook daarop 6% geldt in plaats van 21%.
Reken met je eigen offerte
Het attest en de rol van je aannemer
Het verlaagde tarief past de aannemer toe op zijn factuur, niet jij achteraf. Hij is mee verantwoordelijk voor de correcte toepassing. Daarom werkt het in de praktijk zo:
- De aannemer beoordeelt of de voorwaarden vervuld zijn (leeftijd van de woning, privégebruik, aard van de werken).
- Je ondertekent een verklaring of attest waarin je als klant bevestigt dat aan de voorwaarden voor het verlaagde tarief is voldaan.
- De aannemer past 6% toe op de factuur en bewaart de verklaring in zijn administratie als bewijsstuk.
Geef altijd correcte informatie op die verklaring. Blijkt achteraf dat niet aan de voorwaarden was voldaan (bijvoorbeeld een woning die toch geen 10 jaar oud was), dan kan de btw herzien worden en kan het verschil alsnog opgevraagd worden. Een betrouwbare aannemer zal in twijfelgevallen liever even checken dan zomaar 6% aanrekenen.
Sloop en heropbouw aan 6%
Naast de klassieke renovatie bestond er ook een regeling voor sloop en heropbouw aan het verlaagde tarief van 6%. Die maakte het mogelijk om, onder voorwaarden, een oude woning te slopen en op hetzelfde perceel een nieuwe woning te bouwen tegen 6% btw in plaats van het normale nieuwbouwtarief van 21%.
Deze regeling kende echter specifieke voorwaarden (onder meer over de oppervlakte van de woning, het hoofdverblijf en de duur van de bewoning) en is in de loop der jaren meermaals aangepast en verlengd. Of, en onder welke exacte voorwaarden, sloop en heropbouw vandaag aan 6% kan, hangt af van de regeling die op het moment van je aanvraag van kracht is.
Controleer de actuele regeling
Je factuur checken
Of het btw-tarief correct is toegepast, lees je af op de offerte en de factuur. Let op de volgende punten:
- Het toegepaste tarief staat vermeld. Een correcte factuur toont duidelijk 6% of 21% btw, met het btw-bedrag apart berekend.
- Arbeid en materiaal in één aannemingsfactuur. Wil je 6% op het materiaal, dan moet de aannemer het zelf leveren en factureren — niet jij het apart aankopen.
- Een duidelijke omschrijving van de werken. Dat helpt om aan te tonen dat het om renovatie van de woning gaat en niet om een werk dat altijd op 21% valt.
- Een geldig ondernemingsnummer (KBO). Het verlaagde tarief bestaat enkel binnen een echte aannemingsfactuur; zwartwerk sluit elk btw-voordeel én elke premie uit.
Wil je weten wat een correcte vakman doorgaans aanrekent en hoe een offerte is opgebouwd? Lees dan bijvoorbeeld onze gids over wat een loodgieter kost. En combineer je renovatie met steun, bekijk dan ook onze uitleg over Mijn VerbouwPremie: het btw-voordeel en de premie staan los van elkaar en kunnen elkaar aanvullen.
Veelgestelde vragen
Mijn woning is precies 10 jaar oud. Krijg ik 6% of 21%?
De voorwaarde kijkt naar de eerste ingebruikname van de woning. Het verlaagde tarief van 6% geldt voor woningen waarvan de eerste ingebruikname méér dan 10 jaar geleden is (vaak omschreven als 'minstens 10 jaar oud' bij aanvang van de werken). Zit je precies op de grens, laat je aannemer dat dan uitdrukkelijk nakijken vóór hij factureert, want hij is mee verantwoordelijk voor het juiste tarief. Bij twijfel is financien.belgium.be de officiële bron.
Krijg ik 6% btw op materiaal dat ik zelf in de doe-het-zelfzaak koop?
Nee. Het verlaagde tarief van 6% geldt alleen op materiaal dat de aannemer zelf levert én op zijn factuur zet, samen met de arbeid. Koop je verf, tegels of een wastafel zelf in de bouwmarkt, dan betaal je daarop het normale tarief van 21%. Wil je het btw-voordeel op materiaal, laat je aannemer het dan leveren en factureren.
Moet ik als klant iets ondertekenen om 6% te krijgen?
Ja, in de praktijk onderteken je een verklaring (attest) waarin je bevestigt dat aan de voorwaarden is voldaan — onder meer dat het om een privéwoning gaat die oud genoeg is. Je aannemer past op basis daarvan het tarief van 6% toe en bewaart het document. Geef dus correcte informatie: voldoe je niet aan de voorwaarden, dan kan de btw alsnog herzien worden.
Geldt 6% ook als ik mijn woning deels als kantoor of praktijk gebruik?
De woning moet hoofdzakelijk als privéwoning worden gebruikt. Bij gemengd gebruik (bijvoorbeeld een dokterspraktijk of kantoor aan huis) kan een deel van de werken onder het verlaagde tarief vallen en een deel niet, afhankelijk van de verhouding privé/beroep. Dat is een grensgeval: laat het door je aannemer of de FOD Financiën beoordelen vóór de werken starten.
Een offerte met het juiste btw-tarief?
Een correcte vakman zet meteen het juiste btw-tarief op zijn offerte en factuur, en levert het materiaal mee zodat je ook daarop van 6% geniet. Vergelijk lokale vakmensen en vraag gericht een offerte op.
