EPC-keuring: prijs, plicht en renovatieverplichting in Vlaanderen

Kort antwoord: wat is een EPC-keuring?

Een EPC is een certificaat dat de energieprestatie van een woning of appartement weergeeft. Het wordt opgemaakt door een erkend energiedeskundige type A, die ter plaatse komt, de woning inspecteert en de gegevens invoert in de officiële software. Het resultaat is een energiescore (kWh/m² per jaar) en een bijbehorend label van A (zeer zuinig) tot F (zeer onzuinig).

Het EPC is verplicht zodra je een residentiële woning te koop of te huur aanbiedt in Vlaanderen, en het moet al beschikbaar zijn vanaf de bekendmaking van de advertentie. Een geldig EPC blijft in principe tien jaar geldig. De opmaak kost indicatief tussen € 150 en € 300, afhankelijk van het type en de grootte van de woning.

Geen keuring, maar een certificaat

Het woord "keuring" zorgt voor verwarring. Bij een echte keuring — denk aan de elektrische keuring bij verkoop — komt een keurder na of een installatie veilig en conform de norm is, en levert hij een conformiteitsattest af waarop staat of de installatie in orde is of niet. Een EPC werkt anders: het beoordeelt geen veiligheid en kent geen slagen of zakken. Het meet hoe energiezuinig de woning is en zet daar een label op.

De energiedeskundige bekijkt de bouwschil (isolatie van dak, muren, vloer, type beglazing), de verwarming en het sanitair warm water, en eventueel ventilatie of zonnepanelen. Op basis van die vaststellingen — en de bewijsstukken die je kunt voorleggen — berekent de software een score. Hoe meer geldige bewijzen je hebt (facturen van isolatie, attesten van glas of installaties), hoe correcter en vaak gunstiger het resultaat.

Wanneer is een EPC verplicht?

In Vlaanderen heb je een geldig EPC nodig in twee situaties:

• Bij verkoop van een residentiële woning of appartement. De koper krijgt het EPC bij het verlijden van de akte; het energielabel moet bovendien al in de verkoopadvertentie staan.
• Bij verhuur van een residentiële woning of appartement. Ook hier moet het label in de huuradvertentie staan en krijgt de huurder een kopie van het EPC bij de ondertekening van de huurovereenkomst.

De kern is: het EPC moet beschikbaar zijn vanaf de bekendmaking van het pand. Adverteer je een woning zonder dat het energielabel vermeld wordt, dan ben je formeel in overtreding. Laat het EPC dus opmaken vóór je de eerste advertentie online zet of de affiche aan het raam hangt.

Wat kost een EPC in Vlaanderen?

De prijs van een EPC ligt niet wettelijk vast: energiedeskundigen bepalen hun tarief vrij. Indicatief reken je op € 150 tot € 300. Een klein appartement zit doorgaans aan de onderkant, een grote of complexe woning aan de bovenkant. De tabel hieronder geeft een richtprijs per type woning — geen vaste prijs, want de verschillen tussen deskundigen en regio's zijn reëel.

Vraag bij het vergelijken niet alleen de prijs op, maar ook of de deskundige erkend is (type A) en hoe snel je het certificaat krijgt. De goedkoopste optie is niet altijd de beste: een deskundige die je bewijsstukken correct verwerkt, kan je een gunstiger label opleveren — wat bij verkoop of verhuur meer waard is dan de paar euro prijsverschil.

Hoe verloopt de opmaak?

De opmaak van een EPC verloopt in grote lijnen zo:

1. Je kiest een erkend energiedeskundige type A en maakt een afspraak. Alleen een erkende deskundige mag een geldig EPC opmaken.
2. Je verzamelt bewijsstukken vooraf: bouwplannen, facturen van isolatie, attesten van beglazing, gegevens over de verwarmingsketel of warmtepomp, en eventueel een attest van zonnepanelen.
3. De deskundige komt ter plaatse en inspecteert de woning visueel. Hij meet op, fotografeert en noteert de kenmerken van dak, muren, vloer, ramen en installaties.
4. De gegevens gaan in de officiële software, die de energiescore en het label berekent volgens de Vlaamse methode.
5. Je ontvangt het EPC met de score, het label en een lijst met concrete aanbevelingen om de woning energiezuiniger te maken.

De plaatsbezoek zelf duurt doorgaans een uur tot enkele uren, afhankelijk van de grootte en de complexiteit van de woning. Het certificaat zelf krijg je meestal kort daarna digitaal.

Hoe lang is een EPC geldig?

Een EPC voor een residentiële woning is in principe tien jaar geldig, tenzij er ondertussen een nieuw EPC wordt opgemaakt. Verkoop of verhuur je binnen die periode, dan mag je het bestaande EPC gebruiken — je hoeft dus niet telkens een nieuw certificaat te bestellen.

Toch kan een nieuw EPC interessant zijn. Heb je na de opmaak grondig gerenoveerd — extra dakisolatie, nieuwe beglazing, een warmtepomp — dan weerspiegelt het oude certificaat die verbeteringen niet. Een nieuw EPC met de actuele situatie levert dan een betere score en een aantrekkelijker label op, wat de woning waardevoller maakt bij verkoop of verhuur.

De renovatieverplichting na aankoop

Dit is voor kopers het belangrijkste gevolg van het label. Sinds 2023 geldt in Vlaanderen een renovatieverplichting voor residentiële woningen: koop je een woning met een slecht energielabel, dan moet je ze binnen vijf jaar na de aankoopakte renoveren tot minstens een bepaald minimumlabel. De bedoeling is het Vlaamse woningpark stap voor stap energiezuiniger te maken.

Bij de invoering lag de lat op label D als minimumvereiste binnen vijf jaar na aankoop. Maar — en dit is cruciaal — die labelvereiste wordt over de jaren strenger. De norm die vandaag geldt, is niet noodzakelijk dezelfde als binnen enkele jaren. Reken dus nooit op een vast cijfer uit een oud artikel.

Het EPC speelt hier een dubbele rol: het toont de koper vooraf welk label de woning heeft, én het bevat de aanbevelingen die helpen bepalen welke werken nodig zijn om de renovatieplicht te halen.

Van EPC-aanbevelingen naar premies

Elk EPC bevat een lijst met aanbevelingen om de woning energiezuiniger te maken. Typisch gaat het om dak- en muurisolatie, het vervangen van enkel of oud glas door hoogrendementsbeglazing, en het inruilen van een oude ketel voor een zuinige verwarming zoals een warmtepomp. Net die werken zijn vaak premiewaardig.

De centrale Vlaamse premie hiervoor is Mijn VerbouwPremie. Lees in onze aparte gids hoe ze werkt, wie ze kan aanvragen en hoeveel je ongeveer mag verwachten:

• Mijn VerbouwPremie: alles wat je moet weten — de centrale premie voor renovatie- en energiewerken.
• Dakisolatie: kosten en premie — vaak de eerste en meest rendabele ingreep.
• De warmtepomp-premie — voor wie van fossiele verwarming af wil.

Door de aanbevelingen op je EPC te combineren met de juiste premies, verbeter je niet alleen je label en haal je makkelijker de renovatieplicht, maar druk je ook de netto-kost van de werken.

EPC versus de elektrische keuring

Bij de verkoop van een woning komen twee documenten vaak samen ter sprake, maar ze zijn totaal verschillend:

Beide zijn relevant bij een woningverkoop, maar voor verschillende redenen. Hoe de elektrische keuring precies werkt en wat een afkeuring betekent, lees je in onze gids over de elektrische keuring bij verkoop. Heb je voor het verbeteren van je energielabel een vakman nodig, vergelijk dan gericht lokale specialisten: een dakwerker voor isolatie, een installateur voor een warmtepomp, of een glaszetter voor hoogrendementsbeglazing.

Veelgestelde vragen